Diş eti ağrısı neden olur, kaç günde geçer?

Diş eti ağrısı neden olur?

Diş eti ağrısının en sık nedeni, dişlerin üzerinde biriken bakteri plağının yol açtığı diş eti iltihabıdır (gingivitis). İltihaplı diş eti kırmızı, şiş ve hassastır; fırçalarken ya da yemek yerken ağrıyabilir. İltihap ilerleyip dişi taşıyan dokulara yayılırsa periodontitis adı verilen ileri evre diş eti hastalığı gelişebilir.

Diş eti ağrısının diğer sık nedenleri şunlardır:

• Mekanik tahriş: Sert kıllı fırça, fırçaya çok bastırmak, kürdanla diş etini zedelemek ya da sert yiyeceklerin batması
• Yanık: Çok sıcak yiyecek ve içecekler
• Yiyecek sıkışması: Diş arasına sıkışan lif, kabuk veya çekirdek parçaları
• Aft ve küçük yaralar
• Diş kaynaklı sorunlar: Çürük, çatlak diş ya da diş veya diş eti apsesi
• Yirmi yaş dişi çevresinde iltihap (perikoronit)
• Protez, diş teli veya taşkın dolgu kenarları
• Hormonal değişiklikler: Ergenlik, hamilelik ve adet dönemi diş etlerini daha duyarlı hâle getirebilir.

Diş eti ağrısı kaç günde geçer?

Diş eti ağrısının ne kadar süreceği nedenine bağlıdır; basit tahriş ve küçük yaralar genellikle birkaç gün ile iki hafta arasında iyileşir. Aşağıdaki süreler genel bir fikir vermek içindir ve kişiden kişiye değişebilir:

• Sıcak yanığı veya küçük çizik: Genellikle birkaç gün ile bir hafta
• Aft: Genellikle bir-iki hafta
• Sert fırçalamaya bağlı tahriş: Yumuşak fırçaya ve nazik tekniğe geçildikten sonra genellikle birkaç gün
• Diş arasına sıkışan yiyecek: Parça diş ipiyle çıkarıldıktan sonra genellikle bir-iki gün içinde azalır.
• Plağa bağlı diş eti iltihabı: Düzenli fırçalama ve diş arası temizliğiyle hassasiyet çoğu zaman bir-iki hafta içinde azalır; diş taşı varsa profesyonel temizlik gerekir.
• Apse, perikoronit veya ileri diş eti hastalığı: Kendiliğinden kalıcı olarak geçmez; hekim tedavisi gerekir.

Ağrının birkaç gün azalıp sonra yeniden başlaması da dikkat edilmesi gereken bir durumdur. Özellikle apselerde ağrı ve şişlik geçici olarak hafifleyebilir; ancak neden ortadan kalkmadıkça sorun tekrarlar.

Gripte diş eti ağrısı neden olur?

Grip ve soğuk algınlığında hissedilen diş eti veya diş ağrısının en sık nedeni sinüslerdeki iltihap ve basınçtır. Üst arka dişlerin kökleri, burnun iki yanındaki sinüslere çok yakındır. Sinüzitte bu bölgedeki basınç, üst azı dişlerinde ve çevresindeki diş etinde ağrı, dolgunluk ya da sızı olarak hissedilebilir; ağrı öne eğilince artabilir.

Gripte diş eti ağrısına katkıda bulunan başka etkenler de vardır:

• Ağız kuruluğu: Burun tıkanıklığı nedeniyle ağızdan nefes almak ve yeterli sıvı alamamak ağız dokularını kurutur ve hassaslaştırır.
• Ağız bakımının aksaması: Hastalık günlerinde fırçalamanın ihmal edilmesi, var olan diş eti iltihabını belirginleştirebilir.
• Viral enfeksiyonlar: Uçuk virüsü gibi bazı virüsler, özellikle çocuklarda ateşle birlikte diş etlerinde yaygın kızarıklık ve ağız içinde ağrılı yaralar yapabilir.

Sinüs kaynaklı ağrı genellikle birden fazla dişte hissedilir ve grip ya da sinüzit geçtikçe azalır. Ağrı tek bir dişte yoğunlaşıyorsa, sıcak-soğuğa ya da ısırmaya belirgin hassasiyet varsa veya hastalık geçtikten sonra da sürüyorsa diş kaynaklı bir sorun olabilir.

Tek bir dişin çevresindeki diş eti ağrısı neye işaret eder?

Tek bir dişin çevresinde yoğunlaşan diş eti ağrısı çoğu zaman o bölgeye özgü bir soruna işaret eder. En basit neden, diş arasına sıkışan bir yiyecek parçasıdır; parça diş ipiyle nazikçe çıkarıldığında ağrı genellikle azalır. Kürdan gibi sivri araçlarla diş etini kurcalamak ise yarayı büyütebilir.

Dişin yanındaki diş etinde sivilceye benzeyen bir kabarıklık, ağızda kötü tat ya da irin gelmesi apseyi düşündürür. Yarı sürmüş bir yirmi yaş dişinin üzerindeki diş eti iltihaplanırsa ağrı ağız açarken ve yutkunurken artabilir; bu durumda hekiminiz gömülü yirmi yaş dişi açısından değerlendirme yapabilir. Ağrının nedenini belirlemek için muayene ve gerekirse röntgen gerekir.

Diş eti ağrısına evde ne iyi gelir?

Basit tahrişe bağlı diş eti ağrısında nazik ama düzenli ağız bakımı ağrının azalmasına yardımcı olur. Ağrıyan bölgeyi temizlemekten kaçınmak ise plağın birikmesine ve iltihabın artmasına yol açar.

• Yumuşak kıllı bir fırçayla, bastırmadan ve küçük hareketlerle günde iki kez fırçalayın.
• Diş aralarınızı diş ipi veya uygun boyutta arayüz fırçasıyla nazikçe temizleyin.
• Ilık tuzlu suyla ağzınızı çalkalamak rahatlatabilir.
• Ağrı geçene kadar çok sıcak, baharatlı, asitli ve sert yiyeceklerden kaçının.
• Sigara ve alkol diş etini tahriş eder; mümkünse uzak durun.
• Ağrı kesici gerekirse hekiminize veya eczacınıza danışarak kullanın; tableti diş etinin üzerine koymayın, kimyasal yanığa yol açabilir.

Evde yapılan bakım diş taşını uzaklaştıramaz ve apseyi tedavi etmez. Diş taşına bağlı iltihapta diş taşı temizliği, ilerlemiş diş eti hastalığında ise diş eti tedavileri gerekebilir. Antibiyotik yalnızca hekim gerekli görürse kullanılır.

Çocuklarda diş eti ağrısı ve kanaması neden olur?

Çocuklarda diş eti ağrısının sık nedenleri diş sürmesi, süt dişi değişimi ve yetersiz fırçalamadır. Bebeklerde ve küçük çocuklarda diş sürerken diş eti şişebilir ve hassaslaşabilir. Okul çağında sallanan bir süt dişinin çevresindeki diş eti ağrıyabilir ve hafifçe kanayabilir.

Çocuklarda diş eti kanamasının en sık nedeni de yetişkinlerde olduğu gibi plağa bağlı diş eti iltihabıdır. Ateşle birlikte diş etlerinde yaygın kızarıklık, ağrı ve ağız içinde yaralar varsa viral bir enfeksiyon söz konusu olabilir; çocuğunuzun yeterli sıvı aldığından emin olun ve çocuk hekimine başvurun. Diş eti kanamasıyla birlikte vücutta nedeni belirsiz morluklar ya da sık burun kanaması varsa da çocuk hekimine danışılmalıdır. Süren diş eti sorunlarında çocuk diş hekimliği muayenesinde ağız bakımı da birlikte değerlendirilir.

Ne zaman diş hekimine başvurmalısınız?

Diş eti ağrınız bir hafta içinde azalmıyorsa ya da aşağıdaki belirtilerden biri varsa diş hekiminize başvurun:

• Diş etinde şişlik, sivilceye benzer kabarıklık veya irin gelmesi
• Ağızda geçmeyen kötü tat ya da koku
• Sallanan diş veya dişlerin kapanışında değişiklik
• Diş etlerinde çekilme
• Tek bir dişte ısırırken artan ağrı ya da sıcak-soğuk hassasiyeti
• Ağız açarken veya yutkunurken artan, arka dişler bölgesindeki ağrı
• İki hafta içinde iyileşmeyen yara ya da kırmızı veya beyaz leke
• Grip ya da sinüzit geçtikten sonra da süren diş eti ağrısı

Acil durumlar: Yüzde, çene altında veya boyunda hızla yayılan şişlik, göz çevresine uzanan şişlik, yutma ya da nefes alma güçlüğü, ağzı açamama veya yüksek ateş varsa beklemeden en yakın acil servise başvurun ya da 112'yi arayın.

Sık sorulan sorular

Diş eti ağrısı kendiliğinden geçer mi?

Yanık, çizik veya sert fırçalama gibi geçici bir nedene bağlıysa genellikle birkaç gün içinde geçer. Diş taşı, apse ya da diş eti hastalığı gibi bir neden varsa ağrı azalsa bile sorun sürer ve tedavi gerekir.

Diş eti ağrısı geceleri neden artar?

Uzanınca baş ve yüz bölgesindeki basıncın artması ve gün içindeki dikkat dağıtıcıların ortadan kalkması ağrıyı daha belirgin hissettirebilir. Sizi gece uykudan uyandıran ağrı bir apse veya diş sinirindeki iltihapla ilişkili olabilir; diş hekiminize başvurun.

Hamilelikte diş eti ağrısı normal mi?

Hamilelikte hormonlar diş etinin plağa verdiği tepkiyi artırdığı için diş etleri daha kolay şişebilir, ağrıyabilir ve kanayabilir. Bu durum sık görülse de düzenli ağız bakımı ve diş hekimi kontrolü gerektirir.

Diş eti ağrısı stresle ilişkili olabilir mi?

Stres doğrudan diş eti ağrısı yapmaz; ancak aft oluşumunu kolaylaştırabilir, diş sıkma alışkanlığını artırabilir ve ağız bakımının aksamasına yol açabilir. Diş sıkmaya bağlı ağrı ise çoğunlukla diş etinden çok dişlerde ve çene kaslarında hissedilir.

Kaynaklar

1. NHS — Gum disease
2. NHS — Sinusitis (sinus infection)
3. NHS — Mouth ulcers